Lajmska bolest kod ljudi i pasa – simptomi, uzrok i lečenje

Lajmska bolest, definiše se kao vrsta sistemske bolesti koja nastaje i koja se razvija kao posledica infekcije bakterijom “Borrelia”, koja pripada porodici “Spirochetaceae” i redu “Spirohetales”. Postoji oko deset različitih serotipa pomenute bakterije, ali najčešće, izazivač infekcije je “Borrelia burgdorferi”, “Borrelia afzelii” ili “Borrelia garinii”. Ostali serotipi “Borrelia” bakterije, kao što su “Borrelia tanukii”, “Borrelia andersonii”, “Borrelia japonica” ili “Borrelia lusitanie”, takođe mogu izazvati nastanak i razvoj infekcije, ali se to dešava nešto ređe nego što je slučaj sa prva tri pomenuta serotipa.

Svaki od pomenutih serotipa “Borrealia” bakterije, u okviru infekcije koju izaziva, inicira razvoj drugačijih simptoma.

Konkretno, kada se organizam inficira “Borrelia burgdorferi” bakterijom, simptomi koji se razvijaju u okviru infekcije, ispoljavaju se kroz nastanak i kroz razvoj artritisa. Kada se organizam inficira “Borrelia afzelii” bakterijom, simptomi koji se razvijaju u okviru infekcije, ispoljavaju se kroz nastanak i kroz razvoj promena na koži, a kada se organizam inficira “Borrelia garinii” bakterijom, simptomi koji se razvijaju u okviru infekcije, ispoljavaju se kroz nastanak i kroz razvoj neuroloških poremećaja.

Infekcija pomenutim serotipima “Borrelia” bakterije, kao što smo već napomenuli, rezultira nastankom i razvojem lajmske bolesti, a ono što je pritom jako važno naglasiti, jeste da infekcija, pa samim tim i lajmska bolest može nastati i da se može razviti kod ljudi, kod pasa i kod drugih domaćih životinja kao što su mačke, konji, goveda, ovce, koze ili svinje.

Kroz sadržaj ovog teksta, baziraćemo se na informacije koje se odnose na simptome, uzroke nastanka i lečenje lajmske bolesti kod ljudi i kod pasa.

Lajmska bolest kod ljudi

Kao vrsta bolesti koja se manifestuje kod ljudi, lajmska bolest je otkrivena u drugoj polovini prošlog veka, tačnije 1975. godine i to u gradu Lajm koji se nalazi u saveznoj američkoj državi Konektikat. Ono što je dovelo do otkrića bolesti, bila su medicinska istraživanja koja su proistekla iz želje da se utvrdi tačan uzrok epidemije artritisa koja je u to vreme bila prisutna u pomenutom gradu.

Po otkrivanju lajmske bolesti, tačnije po njenom prvom uvođenju u medicinski leksikon, prvobitno nisu do kraja bili istraženi uzroci koji dovode do njenog nastanka i do razvoja i jedino što se znalo, bilo je da bolest nastaje kao posledica ujeda krpelja. Međutim, nekoliko godina kasnije, tačnije 1981. godine, američki naučnik Willy Burgdorfer, u okviru bavljenja svojim naučnim radom, uspeo je da iz krpelja izoluje “Borrelia burgdorferi” bakteriju i da otkrije da je upravo ona izazivač lajmske bolesti.

Od tog trenutka, pristup ovoj vrsti bolesti, postao je mnogo potpuniji i jasniji kako samim medicinskim stručnjacima, tako i pacijentima koji su na žalost postali izloženi infekciji koja predhodi nastanku i razvoju lajmske bolesti.
Prvi slučaj lajmske bolesti na našim prostorima, zabeležen je u aprilu 1987. godine, kada se jedna osoba u Beogradu razbolela nakon ujeda krpelja.

Simptomi lajmske bolesti kod ljudi

Manifestacija simptoma lajmske bolesti kod ljudi započinje između drugog i trideset drugog dana od dana ujeda krpelja, odnosno od dana prodiranja bakterije “Borrelia” u organizam.

loading...

U određenoj meri, simptomi se mogu razlikovati kako po vrsti tako i po intenzitetu u zavisnosti od mesta ujeda krpelja, ali i u zavisnosti od faze razvoja bolesti. Što se simptomi lajmske bolesti ranije prepoznaju i što se ranije pristupi lečenju, to se stvara veća mogućnost zaustavljanja manifestacije simptoma. Samim tim, ne razvijaju se svi simptomi lajmske bolesti kod svih pacijenata koji boluju od ove bolesti.

Najčešće, manifestacija simptoma lajmske bolesti kod ljudi, odnosi se na prisustvo sledećih promena, odnosno stanja u organizmu:

– Prisustvo lokalno izraženog otoka koji je praćen crvenilom kože: Ovakav oblik promene na koži, prvobitno se javlja u regiji kože koja okružuje mesto ujeda krpelja, a zatim, iste promene mogu početi da se ispoljavaju i mogu se uočiti i na drugim regijama kože, to jest na regijama kože koje nisu direktno povezane sa mestom ujeda krpelja. Ono što je karakteristično za ovaj oblik promena jeste da se mogu prepoznati po tome što su izražene tako da se crvenilo uglavnom javlja u koncentričnim krugovima koji mogu imati manji ili veći savršeno pravilan ili bar približno savršeno pravilan prečnik. Ovaj simptom, manifestuje se kod 85 % pacijenata kod kojih kao posledica ujeda krpelja nastupi infekcija i razvoj lajmske bolesti. Kod preostalih 15% pacijenata, koji su takođe nakon ujeda krpelja postali zaraženi, manifestacija ovog simptoma može izostati,

– Pojava povišene telesne temperature: Telesna temperatura, postaje povišena odmah po nastupanju infekcije u organizmu i najčešće, manifestuje se istovremeno, tačnije paralelno sa pojavom predhodno navedenog i opisanog simptoma,

– Pojava opšte slabosti organizma: Slabost nastupa postepeno i obično se povezuje sa prisustvom povišene telesne temperature. Međutim, slabost se iz dana u dan razvija i postaje sve izraženija bez obzira da li je u datom trenutku praćena povišenom telesnom temperaturom ili nije,

– Pojava groznice: Pacijent oseća i žali se da mu je hladno, a neretko i drhti, bez obzira što se nalazi recimo u prostoriji u kojoj je temperatura dovoljno prijatna.

– Pojava emotivne razdražljivosti: Pacijent postaje osetljiv na skoro svaku reč koja mu se ne dopadne, a koja je eventualno upućena ka njemu i tu osetljivost, ispoljava kroz promene raspoloženja koje su najčešće definisane kroz tugu, očaj, potrebu za plakanjem i slično,

– Pojava depresije: Pacijent iz dana u dan oseća sve dublje i jasnije simptome depresije, koji su izraženi kroz gubitak volje,

– Pojava glavobolje: Glavobolje su najčešće ponavljajuće i traju po nekoliko sati,

– Pojava otoka limfnih žlezda: Otoci limfnih žlezda, javljaju se najčešće regionalno, što znači da se mogu uočiti isključivo u određenim regijama i to u regijama koje su povezane sa regijom ujeda krpelja, tačnije sa regijom na kojoj je došlo do prodiranja infekcije u organizam,

– Pojava bolova u zglobovima: Ovaj simptom, zapravo se definiše kao nastanak i razvoj artritisa i najčešće, manifestuje se nakon dve nedelje (nešto ređe i kasnije) od trenutka prodiranja infekcije u organizam. Ukoliko se pre manifestacije ovog simptoma predhodno navedeni i opisani simptomi lajmske bolesti prepoznaju i ukoliko lajmska bolest počne pravilno da se leči, manifestacija ovog simptoma i manifestacija svih novih simptoma koje ćemo u nastavku teksta navesti, može se sprečiti. Takvu činjenicu, jako je važno da znate, kako bi ste sebe zaštitili, odnosno poštedeli od nepotrebnih zdravstvenih komplikacija koje nastaju kao posledica kasno započetog lečenja lajmske bolesti,

– Pojava paralize facijalnog nerva: Paraliza facijalnog nerva, drugačije se naziva facijalis i podrazumeva ukočenost pomenute vrste nerva koji je odgovoran za upravljanje mišićima lica. Kao posledica izraženosti ovog simptoma, nastaje gubitak sposobnosti pomeranja jedne strane lica (leve ili desne strane usta i levog ili desnog obraza) i javlja se vizuelno uočljiva asimetrija lica (jedna strana lica, izgleda spušteno u odnosu na drugu stranu lica,

– Pojava bakterijskog meningitisa (reč je o upali meninga, odnosno “omotača” mozga i o upali kičmene moždine, koja nastaje kao posledica razvijenosti bakterijske infekcije),

– Pojava kranijalnog neuritisa (reč je u upali kranijalnih nerava, a neki od kranijalnih nerava su: mimički nerv, slušni nerv, očni nerv, trohlearni nerv ili trigeminalni nerv),

– Pojava bakterijskog miokarditisa (reč je o upali srčanog mišića, koja nastaje kao posledica razvijenosti bakterijske infekcije),

– Pojava atrioventrikularne blokade (reč je o poremećaju srčane funkcije koji se drugačije, odnosno češće naziva AV blokada),

– Pojava konjuktivitisa (kao što je većini vas sigurno poznato, reč je o očnoj infekciji, koja u ovom slučaju nastaje kao posledica bakterijske infekcije organizma),

– Pojava keratitisa (reč je o upali rožnjače, koja u ovom slučaju nastaje kao posledica jake bakterijske infekcije koja je aktivna u organizmu).

Ono što je u vezi navedenih i opisanih simptoma lajmske bolesti kod ljudi važno napomenuti, jeste da se oni mogu manifestovati kako kod odraslih, tako i kod dece i da u zavisnosti od opšte otpornosti organizma odrasle osobe ili deteta, mogu biti izraženi kroz slabiji ili kroz jači intenzitet. K

ako simptomi ne bi dostigli svoj maksimalni intenzitet, potrebno je da ih osoba kod koje se manifestuju što pre prepozna i da se odmah po njihovom prepoznavanju obrati lekaru, kako bi na vreme bila podvrgnuta lečenju.

Uzroci nastanka lajmske bolesti kod ljudi

Nekoliko puta, kroz sadržaj ovog teksta, pomenuli smo da lajmska bolest nastaje kao posledica infekcije “Barrila” bakterijom, a da se pomenuta infekcija razvija usled ujeda krpelja.

Samim tim, jasno se može zaključiti da je uzrok nastanka lajmske bolesti ujed krpelja. Međutim, ne mora svaki ujed krpelja da se završi nastankom i razvojem lajmske bolesti. Da bi se to dogodilo, potrebno je da krpelj koji vas je ujeo i sam predhodno bude inficiran ovom vrstom bakterije i potrebno je da se nakon što vas je ujeo ispovraća u unutrašnjost vašeg tkiva. Ukoliko se inficirani krpelj koji vas je ujeo ne ispovraća u unutrašnjost vašeg tkiva, može se dogoditi da ostanete pošteđeni od nastanka i od razvoja lajmske bolesti.

Najčešće, krpelj se ispovraća u unutrašnjost tkiva osobe koju je ujeo samo onda kada pretrpi nekakav šok, odnosno samo onda kada bude izložen nepravilnom čupanju, uvrtanju ili kidanju. Zato, kako ne bi došlo do toga da se eventualno inficirani krpelj koji vas je ujeo, ispovraća u unutrašnjost vašeg tkiva i da vas na taj način zarazi lajmskom bolešću, vađenje krpelja obavezno prepustite lekaru.

Saveti koji su prisutni i vrlo rasprostranjeni u narodu i koji govore o tome da krpelja treba namazati alkoholom, benzinom ili nekim sličnim sredstvom kako bi se otkačio sa kože su pogrešni i ukoliko ih poslušate, zapravo ćete se samoinicijativno prepustiti riziku da postanete inficirani i da dobijete lajmsku bolest. Naime, ukoliko bi ste krpelja koji vas je ujeo pokušali na taj način da odstranite sa svoje kože, baš to bi moglo da ga nadraži i da ga “natera” da se ispovraća u unutrašnjost vašeg tkiva.

Zato, ponovićemo još jednom, vađenje krpelja, uvek prepustite lekaru.

Lečenje lajmske bolesti kod ljudi

Lečenje lajmske bolesti, važno je, a čak je i neophodno započeti što pre i to uz maksimalnu posvećenost i kroz maksimalno ozbiljan pristup situaciji.

U protivnom, ova vrsta bolesti može toliko napredovati i njeni simptomi mogu biti toliko izraženi da se pacijent kod kojeg je bolest prisutna veoma lako može naći u situaciji u kojoj je životno ugrožen.

U protivnom, ukoliko osoba koja boluje od lajmske bolesti prema svom organizmu i prema svom zdravstvenom stanju postupi odgovorno, lečenje se može sprovesti potpuno uspešno i čak se pravovremeno može sprečiti nastanak i razvoj najkomplikovanijih i samim tim najopasnijih simptoma ove bolesti.

Lečenje lajmske bolesti kod ljudi (bez obzira na to da li je reč o odraslim osobama ili o deci), odnosi se na sprovođenje redovne i pravilno određene terapije, koja prvenstveno podrazumeva konzumiranje medikamenata koji pripadaju grupi antibiotika i grupi cefalospirina (cefalospirini su beta-laktamski antibiotici koji u okviru svog delovanja ispoljavaju osobine slične osobinama penicilina). Kada je reč o antibioticima, najčešće se koristi “Doksiciklin” ili “Amoksiciklin”.

U okvir terapije lajmske bolesti kod ljudi, takođe je potrebno da se uvrsti i primena inekcija. Najčešće, koriste se inekcije kao što su “Cefotaksim”, “Ceftriakson” ili “Benzilpenicilin”.

Navedene vrste medikamenata (bilo da je reč o medikamentima u formi tableta i kapsula ili o medikamentima u formi inekcija), moraju se dozirati strogo u skladu sa preporukom lekara i nikako se ne smeju koristiti istovremeno.

Trajanje terapije je individualno i zavisi od različitih faktora kao što su starost pacijenta, opšte stanje organizma pacijenta, stepen razvijenosti bolesti i slično.

Uglavnom, što pre se terapija započne, to će trajati kraće i to će lečenje lajmske bolesti biti lakše i uspešnije.

Lajmska bolest kod pasa

Psi, kao i brojne druge domaće životinje i baš kao i ljudi, izloženi su riziku infekcije “Barrila” bakterijom koja dovodi do nastanka i do razvoja lajmske bolesti. Najčešće, lajmska bolest kod pasa, nastaje i razvija se u periodu od proleća do jeseni, kada je vegetacija bujna i kada je pas koji dolazi u direktan kontakt sa vegetacijom izložen riziku od ujeda krpelja.

Ono što predstavlja jedan od glavnih problema kada je u pitanju lajmska bolest kod pasa, jeste to što se ona može razviti, a da vi čak i ne prepoznate njene simptome. To se dešava najčešće onda kada vi ni ne sumnjate da bi do pojave takve bolesti moglo doći, jer čak i ne znate da je vašeg psa ujeo krpelj.

Naime, kod pojedinih rasa pasa, a posebno kod onih koji imaju dugu i gustu dlaku, ujed krpelja lako može ostati neopažen.

Zato, ukoliko želite da vodite pravilnu i dovoljnu brigu o svom psu, posle svakog njegovog boravka u prirodi (posle trčanja po travi i posle zavlačenja u žbunje), obavezno detaljno ispregledajte njegovu kožu i to tako što ćete razgrtati deo po deo dlake kako bi ste ustanovili da li negde postoji ujed krpelja.

Ukoliko ustanovite da je vaš pas izložen ujedu krpelja, obavezno ga odvedite kod veterinara kako bi krpelj pravilno i na vreme bio odstranjen sa njegove kože.

Uz to, naučite kako da prepoznate simptome lajmske bolesti kod pasa i pratite ponašanje svog psa kako bi ste na vreme mogli da ustanovite da li jeste ili nije izložen prisustvu lajmske bolesti.

Simptomi lajmske bolesti kod pasa

U najvećem broju slučajeva, prvi simptomi lajmske bolesti kod pasa, manifestuju su tek nakon dva meseca (ili nešto kasnije) od dana kada je pas bio izložen ujedu krpelja.

U nešto intenzivnijem obliku, simptomi postaju izraženi kod mladih pasa i kod pasa koji pripadaju sitnim rasama.

Simptomi lajmske bolesti kod pasa su sledeći:

– Pojava lokalno izraženog otoka koji je praćen crvenilom kože (za razliku od situacije koja je izražena kod ljudi, kod pasa, ovaj simptom se manifestuje zapravo veoma retko. Ipak, kako se može manifestovati, njegovo pominjanje ne smemo izostaviti),

– Pojava šepavosti (najčešće, šepavost biva izražena samo na jednoj nozi i u većini slučajeva, ovo je prvi simptom lajmske bolesti kod pasa),

– Pojava oticanja limfnih čvorova,

– Pojava povišene telesne temperature,

– Pojava groznice (u prisustvu manifestacije ovog simptoma pas počinje da se trese),

– Pojava letargičnog ponašanja (pas je umoran, ne ispoljava potrebu za igrom niti potrebu za hranom, ne reaguje na dozivanje i odbija da ispunjava komande ili ih ispunjava, ali primetno bezvoljno),

– Pojava eksudata (eksudat je stanje koje se manifestuje kroz izlivanje tečnosti iz kapilara),

– Pojava anoreksije (pas prolazi kroz drastično izražen gubitak telesne mase),

– Pojava pannusa (reč je o prisustvu površinskog keratitisa, odnosno o prisustvu upale rožnjače),

– Pojava edema (reč je o pojavi koja se manifestuje kroz prisustvo otoka koji nastaju kao posledica nakupljanja tečnosti u različitim regijama tkiva),

– Pojava slabljenja funkcije bubrega,

– Pojava bradikardije (reč je o stanju koje se manifestuje kroz usporen rad srca i kroz smanjenje broja otkucaja srca),

– Pojava epilepsije,

– Pojava paralize facijalnog nerva.

Uzroci nastanka lajmske bolesti kod pasa

Uzroci nastanka lajmske bolesti, u potpunosti se mogu poistovetiti sa uzrocima nastanka lajmske bolesti kod ljudi. Naime, lajmska bolest kod pasa, razvija se kao posledica infekcije “Barrila” bakterijom, koja u organizam psa može dospeti usled ujeda krpelja koji je i sam predhodno bio zaražen ovom vrstom bakterije i koji se nakon što je ujeo psa ispovraćao u unutrašnjost njegovog tkiva.

Lečenje lajmske bolesti kod pasa

Lečenje lajmske bolesti kod pasa, uvek i isključivo mora da se sprovodi u skladu sa preporukom veterinara.

Najčešće, lečenje podrazumeva primenu antibiotika ili upotrebu makrolidnih antibiotika. Kada je reč o antibioticima, najčešće se koristi “Doksiciklin” ili “Amoksiciklin”.

Doze navedenih medikamenata, određuju se u skladu sa telesnom težinom psa.

U većini slučajeva, period od 4 nedelje, dovoljan je da dovede do potpunog izlečenja psa. U kombinaciji sa antibiotikom, psu se takođe uz saglasnost i uz preporuku lekara može davati i probiotik, kako ne bi došlo do oštećenja gastrointestinalnog trakta ili do razvoja gljivične infekcije.

loading...
Loading...

Još zanimljivog sadržaja: